Η παρέμβασή μας
Στην Ελλάδα η παράκτια αλιεία είναι συνυφασμένη με την ιστορία, τον πολιτισμό και την ευημερία μας. Τόσο η παράκτια αλιεία, όσο και οι άλλες μορφές αλιείας, εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα του παραγωγικού ιστού της Ελλάδας, ειδικά για τις παράκτιες κοινότητες. Ταυτόχρονα στη Μεσόγειο κολυμπούν πάνω από 700 είδη ψαριών πολλά από τα οποία είναι εμπορικά, αλλά απειλούνται σημαντικά από μια πληθώρα πιέσεων και απειλών, όπως η υπεραλίευση, η παράνομη, άναρχη και ανεξέλεγκτη αλιεία, η υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων από ανθρώπινες δραστηριότητες, η κλιματική αλλαγή και η έλλειψη ουσιαστικής διαχείρισης της αλιείας.
Στο WWF Ελλάς, από το 2017, στο πλαίσιο της «Θαλάσσιας Μεσογειακής Πρωτοβουλίας» του WWF, συνεργαζόμαστε στενά με παράκτιους αλιείς, τις αρμόδιες αρχές αλιείας και άλλους σημαντικούς φορείς για να προωθήσουμε το όραμά μας για έναν περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά βιώσιμο τομέα παράκτιας αλιείας, και πιο συγκεκριμένα, στην Ελλάδα εργαζόμαστε στις Βόρειες Κυκλάδες. Βασικοί πυλώνες της δουλειάς μας είναι:
- Η προώθηση της βιώσιμης παράκτιας αλιείας στηρίζοντας τους παράκτιους αλιείς να υιοθετήσουν βιώσιμες τεχνικές (π.χ. πιο επιλεκτικά εργαλεία, απελευθέρωση νεαρών ατόμων ψαριών/ αποφυγή ψαρέματός τους, απελευθέρωση καρχαριών και σελαχιών κ.α.) συνεργαζόμενοι με την επιστημονική κοινότητα.
- Η υποστήριξη των αλιέων που έχουν ήδη υιοθετήσει βιώσιμες αλιευτικές τεχνικές, προτείνοντας βιώσιμους τρόπους βελτίωσης του βιοτικού τους επιπέδου, με τη προώθηση εναλλακτικών πηγών εισοδήματος, όπως ο αλιευτικός τουρισμός, και υποστήριξη στη δημιουργία συλλογικών μορφών από τους αλιείς όπως αλιευτικοί συνεταιρισμοί και άλλες εταιρικές μορφές.
- Η ανάπτυξη και θεσμοθέτηση σχημάτων συμμετοχικής διαχείρισης της αλιείας στη χώρα μας με τη συνδρομή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, όπως αλιέων, αρμόδιων αρχών, επιστημόνων και περιβαλλοντικών οργανώσεων, που θα συμβάλλει ουσιαστικά και καίρια στην ενίσχυση της βιωσιμότητας της αλιείας και τη διατήρηση των ιχθυοαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα σχετικά με τη δουλειά μας για την παράκτια αλιεία εδώ.
- Παράλληλα, και σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς (Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών), εργαζόμαστε για την ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα ξενικά είδη, καθώς και γενικότερα για την προώθηση υπεύθυνης κατανάλωσης θαλασσινών.
Οδηγός Υπεύθυνης Κατανάλωσης Ψαρικών (Fish Guide)
H ευρωπαϊκή εκστρατεία στόχευε στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των καταναλωτών, αναδεικνύοντας τις επιπτώσεις της κατανάλωσης ψαρικών και την ανάγκη για βιώσιμη αλιεία, υπεύθυνες προμήθειες στην αγορά και υπεύθυνη καταναλωτική συμπεριφορά. Το WWF και το Environmental Justice Foundation συνεργάστηκαν με εταίρους σε 17 χώρες στην Ευρώπη και τον αναπτυσσόμενο κόσμο, επιδιώκοντας να οδηγήσουν την ευρωπαϊκή αγορά και την παγκόσμια αλιεία προς μια πιο βιώσιμη κατεύθυνση.
Στη χώρα μας, σημαντικός συνεργάτης και συμπαραστάτης του εγχειρήματος υπήρξε ο Ηλίας Μαμαλάκης, πρεσβευτής της ελληνικής εκστρατείας Fish Forward, ο οποίος στήριξε σταθερά τις δράσεις του WWF, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάδοση του μηνύματος για ζωντανές και υγιείς θάλασσες.
Ο ελληνικός Οδηγός Υπεύθυνης Κατανάλωσης Ψαρικών ανανεώθηκε το 2026 με «φρέσκιες» πληροφορίες για τα υπάρχοντα είδη αλλά και με περισσότερα και νέα είδη που κολυμπούν πλέον στις θάλασσές μας ή καλλιεργούνται στα ελληνικά νερά. Για την ανανέωσή του συνεργαστήκαμε με τον Στέφανο Καλογήρου, Αναπλ. Καθηγητή στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τον Αθανάσιο Τσίκληρα, Καθηγητή στο Τμήμα Βιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τον Κρίτωνα Γρηγοράκη, Διευθυντή Ερευνών στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και Δήμητρα Κογιάνου, Ερευνήτρια στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Οι νέες εικονογραφήσεις των ειδών αλλά και πληροφορίες γύρω από την αναγνώρισή τους φέρουν την υπογραφή του φυσιοδίφη εικονογράφου Δαυίδ Κουτσογιανόπουλου.
Η έρευνά μας
Για την ανανέωση του οδηγού, τον Ιανουάριο του 2025, σε συνεργασία με την Metron Analysis, υλοποιήσαμε πανελλαδική έρευνα γνώμης με δείγμα 1001 άτομα με σκοπό να συγκεντρώσουμε και να αξιοποιήσουμε τη γνώση και τη γνώμη των καταναλωτών και των καταναλωτριών σχετικά με την αγορά ψαρικών και θαλασσινών στη χώρα μας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας:
- Tο σύνολο του ελληνικού πληθυσμού αναγνωρίζει τη διατροφική αξία και γεύση των ψαριών/θαλασσινών, στην 3η θέση μετά από τα φρούτα και τα λαχανικά!
- Περίπου ένας στους δύο καταναλώνει ψάρια /θαλασσινά μία φορά την εβδομάδα.
- Η κατανάλωση ψαριών/θαλασσινών στις νέες και στους νέους είναι περιορισμένη.
- Περίπου 6 στους 10 Έλληνες ενδιαφέρονται ή/και προβληματίζονται για το θέμα της υπεύθυνης κατανάλωσης ψαριών.
- Ένας στους δύο αγνοεί την ύπαρξη των ξενικών ειδών ψαριών!
- Tα ιχθυοπωλεία είναι τα προτιμητέα σημεία αγοράς θαλασσινών/ψαριών ακολουθούμενα από τα σουπερμάρκετ (ιδιαίτερα σε Αττική) ή τη λαϊκή (ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα) – στα νησιά είναι διαδεδομένη η απευθείας αγορά από τον επαγγελματία αλιέα.
- Οι προτιμήσεις σε επίπεδο προϊόντος είναι κατά σειρά ψάρια ελεύθερης αλιείας (ιδιαίτερα οι μεγαλύτερες ηλικίες), ψάρια ιχθυοτροφείου, κατεψυγμένα και κονσέρβες.
- Η τσιπούρα, τα μικρά ψάρια (γαύρος και σαρδέλα), τα θαλασσινά (καλαμάρι, γαρίδες, χταπόδια) και άλλα ψάρια όπως κουτσομούρα, λαβράκι, τόνος, μπαρμπούνι και φαγκρί κυριαρχούν στις προτιμήσεις του ελληνικού κοινού.
- Η φρεσκότητα είναι σημαντικός παράγοντας επιλογής και του είδους προϊόντος σε συνδυασμό με τη γεύση, την εντοπιότητα, το κόστος και τη διατροφική αξία.